Fashion INTERVIEW Stories Tekst

Luk Cox en Idoya Lahortiga over Sciencejewelry18:24

Neuron of zenuwcel

Luk Cox en Idoya Lahortiga, wetenschappers met een creatieve geest, vertellen voor de Dag van de Wetenschap meer over hun bedrijf Somersault18:24. Ben je een wetenschapliefhebber of gewoon op zoek naar een blinkend cadeau? In hun Sciencejewerly18:24 juwelencollectie kan je terecht voor DNA-kettingen, rodebloedceloorbellen en andere science jewels.

Hoe ziet jullie academische opleiding eruit?
Idoya: ‘Ik studeerde biologie aan de universiteit van Navarra in Spanje. Daar deed ik ook mijn doctoraat over leukemie of bloedkanker. Na mijn PhD trok ik naar België voor een postdoc waarmee ik het onderzoek rond leukemie verderzette. Mijn nieuwe thuis was het onderzoekslab van Jan Cools, hoofd van het moleculair onderzoekslab in de leukemie, op Campus Gasthuisberg van de KU Leuven.’

Luk: ‘Ik heb een vrij gelijkaardig academisch parcours afgelegd. Aan de Universiteit Antwerpen ben ik afgestudeerd in de biomedische wetenschappen. Dan heb ik een PhD aan de KU Leuven gedaan. Tijdens mijn postdoc in het laboratorium op Gasthuisberg heb ik Idoya ontmoet.’

Wat gebeurde er na deze ontmoeting?
Luk: ‘We zagen steeds artikels en research passeren met dezelfde illustraties. Elke molecule zag er altijd hetzelfde uit. Ook op nationale en internationale wetenschapsconferenties waren de afbeeldingen quasi identiek. Wat ons vooral stoorde waren de zwakke, stereotiepe illustraties. Deze frustratie werd alsmaar groter en stapsgewijs begonnen we onze mening met elkaar te delen. We besloten originele en creatieve illustraties voor de wetenschap te ontwikkelen.’

Idoya: ‘Na zovele jaren in de wetenschap door de studies en doctoraten moet je kiezen welk pad je op wilt. De academische wereld of niet. Wij houden allebei van wetenschap, maar een academische carrière zat er voor ons niet in. We wilden wetenschappers helpen om bijvoorbeeld hun researchpapers aantrekkelijker te maken. Dat extraatje om uit te blinken.’

Richtten jullie meteen een illustratiebedrijf op?
Luk: ‘Onze eerste illustraties waren voor medewetenschappers, collega’s en vrienden op freelancebasis. Maar de vraag naar onze wetenschappelijke illustraties nam toe. Het idee van een échte enterprise kreeg steeds meer vorm. Ik zat op een keerpunt in mijn leven als wetenschapper en wilde geen academische carrière volgen. Deze bijbaan was mijn method out. Toch nog bezig zijn met wetenschap, maar niet het academische pad opgaan als researcher in een labo. Mijn contract als onderzoeker kwam tot een eind in 2013, waardoor ik mij volop ging focussen op illustreren.’

Idoya: ‘We realiseerden ons dat illustraties niet enkel voor de vrienden konden dienen. Een jaar later, in 2014, kwam ik er fulltime bij. Pas in juli 2015 hebben we officieel Somersault18:24 gelanceerd.’

Het bedrijf heet Somersault18:24. Vanwaar komt die naam?
Idoya: ‘Somersault is ons favoriete lied van de Deense rockband I got you on tape. We moesten snel een naam zoeken toen een universiteitsprofessor naar copyrightvermelding vroeg om onze afbeeldingen te kunnen publiceren. De eerste naam die we in gedachten hadden was Somersault Studio, maar na even googelen vonden we een kinderillustratiebedrijf met dezelfde naam. Dat was uiteraard geen optie.’

Luk: ‘Het werd dus Somersault18:24. 18:24 verwijst naar onze verjaardagen. Op 18 juli ben ik jarig en Idoya verjaart op 24 december. 18:24 werd echt onze branding strategie. Elke project krijgt 18:24 als toevoeging. Zoals bijvoorbeeld Sciencejewelry18:24.’

Jullie zijn allebei wetenschappers. Dus hoe hebben jullie die grafische expertise geleerd?
Luk: ‘Het is allemaal via zelfstudie gebeurd. We hebben geen van beiden een formele opleiding als grafisch ontwerper of dergelijke. Ik ben altijd al geobsedeerd geweest door 3D-graphics. Via online cursussen ben ik sinds 2007 mijzelf aan het opleiden. Betalende en niet-betalende online trainingen én de nodige dosis motivatie is hoe wij onze skills hebben kunnen ontwikkelen. Al onze illustraties zijn computer-generated, met de hand tekenen doen wij niet.’

Idoya: ‘We hebben inderdaad nooit een diploma behaald. Belangrijk om te weten is dat je niet per se een mainstream opleiding of studies moet volgen om vaardigheden te leren.’

Jullie creëren ook juwelen. Hoe is dit challenge van begin gegaan?
Luk: ‘In 2010 ben ik 3D modelleren beginnen ontdekken. Op datzelfde moment werd 3D-printing dé nieuwe hype. Voor de lol hebben Idoya en ik samen 3D-printing voor het eerst uitgetest.’

Idoya: ‘Een kleine erwtenfamilie als oorringen was ons eerste test met de 3D-printer. Enkele maanden later bedachten we onze illustraties van bijvoorbeeld cellen en celstructuren ook werkelijk te printen. Ons eerste model is geboren. Het neuron of de zenuwcel in plastic.’

Het neuron of de zenuwcel. ‘Het oudste ontwerp uit onze juwelencollectie.’ ©sciencejewelry1824

Luk: ‘Plots bood Shapeways, een 3D-printing firma, sterling zilver aan als materiaal. Trouwens, met Shapeways werken we tot op heden nog steeds samen. We besloten ons prototype, het neuron, in zilver te laten printen. Een dure bedoening, maar uiteindelijk was het zeker de moeite waard. Op dat moment waren we onze Facebookpagina aan het opbouwen. We besloten het zilveren neuron op de pagina te posten en de dag zelf was het verkocht. De komende maanden hebben we nog items ontworpen zoals de bacteriofaag, een klein virus en de fylogenetische boom.’

De fylogenetische boomDe fylogenetische stamboom toont de evolutie van levende wezens. ©sciencejewelry1824

ScienceJewelry18:24 was gelanceerd. Maar hoe breng je de juwelen op de markt?
Luk: ‘Shapeways was ons eerste online platform. Wij moesten enkel de ontwerpen uploaden en zij deden al de rest. 3D-printen, onlineverkoop en klantendienst. Voor hun service kregen zij uiteraard een bedrag bij iedere verkoop. Customer friendly was het niet. Onze kopers waren klant van Shapeways, niet van ons. We konden geen enkel contact met de klanten leggen en die barrière vormde een té grote afstand. Daarnaast ontving de koper het juweelstuk zonder ketting of degelijke verpakking.’

Idoya: ‘De verpakking was zeer onpersoonlijk. De hanger zat in een plastic zak met een codenummer. Meer niet. Je krijgt als koper geen enkele persoonlijke touch en als verkoper kan je de klant nooit direct aanspreken.’

Luk: ‘Een ander platform dat onze business echt heeft gelanceerd is Etsy.com, toen enorm populair in de VS. Bij Etsy hadden wij een online shop geopend en zo veel aandacht gekregen op sociale media. Maar nogmaals als je met klanten rechtstreeks wil communiceren blijft je eigen webshop de beste optie. Daarom hebben we met het Shopify platform onze huidige webshop opgebouwd.’

Hoe beslissen jullie wat er in de juwelencollectie komt?
Luk: ‘We creëren juwelen op basis van suggesties. Elke dag krijgen we een hoop nieuwe voorstellen van klanten. Zoveel mogelijk designs uitvinden is niet de bedoeling, maar wel creëren wat de klanten willen.’

Idoya: ‘Zo hebben we enkele maanden geleden de uterus- of baarmoederketting op de markt gebracht, want die was enorm veel in aanvraag. Soms dachten we iets modieus te maken, maar dat verkocht dan totaal niet goed.’

Luk & Idoya: ‘De baarmoeder! Daar hadden we zelf niet meteen op gekomen.’ (lachen)

Wie zijn jullie klanten?
Idoya: ‘We merken dat onze klanten letterlijk hun passie willen dragen. Dit kan gaan van wetenschappers tot personen met een ziekte of aandoening. Ook als patiënten genezen zijn van hun ziekte willen ze dit uiten via juwelen. De verhalen zijn soms zeer ontroerend. Een voorbeeld van een jong meisje na een atlasbreuk blijft mij bij. Ze was bijna verlamd en om dit te symboliseren draagt zij een ketting van het atlasbeen, de connectie tussen de schedel en ruggengraat. Meaningful jewelry blijft ons motto.’

Luk: ‘Onze klanten hebben altijd op de een of andere manier een link met wetenschap. Van de hardcore wetenschappers waaronder laboranten en researchers tot zorgkundigen zoals artsen en verpleegkundigen. Een aparte groep zijn patiënten die niet actief met wetenschap bezig zijn, maar door omstandigheden met wetenschap in contact zijn moeten komen.’

Hoe kunnen juwelen wetenschap naar het grote publiek brengen?
Idoya: ‘Een baarmoeder als ketting dragen kan bijna zeker een gesprek op gang brengen. “Waarom draag jij een baarmoeder rond je nek?” Met die vraag begint het allemaal.’ (lacht)

Luk: ‘Het is een laagdrempelige manier om interesse in de wetenschap te prikkelen. Zo kunnen mensen in contact komen met de microscopische wereld. Velen weten wat een neuron is of hebben er alleszins al van gehoord. Maar weinigen hebben in real life een neuron kunnen zien. Met juwelen kunnen we het micro vergroten zodat het zicht- en tastbaar wordt.’

Welke gadgets willen jullie zeker nog toevoegen aan de collectie?
Luk: ‘Om de orgaancollectie aan te vullen moeten we onder andere de lever nog ontwerpen. Van het skelet ontbreken ook nog bepaalde beenderen. De armbandencollectie willen wij uitbreiden, want hier is veel vraag naar. Momenteel is onze populairste aanvraag dieren. Dierenwetenschappers en -artsen zijn ook een deel van ons cliënteel. Voor hen hebben we een hondenschedel en staarten in gedachten.’

Beenderen uit de skeletcollectieEnkele kanjers uit onze zilvercollectie. Het bovenste figuurtje is het atlasbeen. ©sciencejewelry1824

Idoya: ‘We zijn een zilverbedrijf, maar door de vraag naar gouden juwelen werken we sinds september 2018 ook met gold-plated of vergulde sieraden. Het mitochondrium, de energiecentrale van een cel, bestaat zelfs uit beide materialen, goud en zilver.’

Op welke manier garanderen jullie kwaliteitsvolle en waarheidsgetrouwe juwelen?
Luk: ‘Soms voegen we onze eigen interpretaties toe, zoals bijvoorbeeld voor het mitochondrium. Maar de anatomie van organen en beenderen is gebaseerd op authentieke scans van een medewerker in de Verenigde Staten. Hij is arts en maakt vooral scans van zijn eigen lichaam. De zilveren schedel uit onze collectie is zijn schedel.’ (lacht)

sciencejewelry18:24‘Onze huidige afwerking is heel anders van de plastic verpakking die we vroeger hadden.’ ©sciencejewelry1824

Idoya: ‘Voor het printen rekenen wij op Shapeways, een Nederlands-Amerikaans bedrijf. Het zilver-en goud drukwerk wordt in de VS uitgevoerd. Wij laten altijd eerst alles bij ons leveren, zelfs voor leveringen buiten België. Het juweel werken wij af met een doosje, ketting, doekje en een hoesje. We kijken de kwaliteit nog eens extra na zodat onze klanten geen ongewenste verrassingen in hun postbus krijgen.’

Tekst: Elodie Kona, uitgelichte foto: ©Elodie Kona